Wehikuł czasu – 19 lutego
Imieniny obchodzą: Konrada, Marceli
Przysłowie polskie: „W świętego Konrada, zima nie rada”
Kalendarium historyczne:
19 lutego 2017 roku – w wieku 102 lat zmarła Danuta Szaflarska – wybitna polska aktorka filmowa i telewizyjna, znana m.in. z występów w „Zakazanych piosenkach”, „Skarbie”, „Dziś w nocy umrze miasto”, „Doliny Issy” czy „Pożegnania z Marią”. W „Skarbie” tworzyła dobrze dobrany duet z Jerzym Duszyńskim. Szaflarska urodziła się w Kosarzyskach w 1915 roku.
19 lutego 1955 roku – w stolicy Filipin Manili powołano Pakt Azji Południowo-Wschodniej SEATO obejmujący Filipiny, Pakistan, Tajlandię, Australię, Nowa Zelandię, Francję, Wielką Brytanię i USA. Zadaniem paktu było zachowanie kontroli militarnej nad obszarem w rejonie Pacyfiku, wspólnie z silami Australii i Nowej Zelandii, USA. Pakt SEATO rozwiązany został w 1977 roku.
19 lutego 1949 roku – odbyła się premiera pierwszej powojennej komedii „Skarb” wyreżyserowanej przez Leonarda Buczkowskiego. W filmie wystąpili m.in.: Danuta Szaflarska i Jerzy Duszyński. Scenariusz dowcipnie opisywał losy przepełnionej lokatorami warszawskiej kamienicy.
19 lutego 1921 roku zawarty został sojusz polsko-francuski. Wynikał on z ustaleń towarzyszących traktatowi wersalskiemu. W razie zagrożenia ze strony Niemiec Francuzi zobowiązywali się do udzielenia pomocy. W czasie kształtowania się doktryny politycznej Francji, politykom paryskim sojusz z Polską zaczął ciążyć. W latach trzydziestych dalsze zobowiązania sojusznicze Francji wobec Polski miały tylko znaczenie propagandowe. Francja nie pośpieszyła z pomocą Polsce we wrześniu 1939 roku.
19 lutego 1906 roku – urodził się rzeźbiarz Antoni Kenar. Był dyrektorem Państwowego Liceum Technik Plastycznych w Zakopanem. Powstał tam ośrodek artystyczny wyspecjalizowany w rzeźbie w drewnie, kamieniu i metalu. Kenar łączył różne techniki i materiały, wykonywał również przedmioty codziennego użytku zawierające elementy nowoczesności wtopione w styl zakopiański.
19 lutego – 10 marca 1905 – bitwa pod Mukdenem. Japońska armia pod dowództwem marszałka Iwao Oyamy pokonały oddziały rosyjskie dowodzone przez generała Kuropatkina.
19 lutego 1896 roku – urodził się Andre Gide – francuski pisarz. W swojej twórczości głosił sprzeciw wobec uznanych społecznie norm moralnych oraz niezależność od tradycji. Jego powieści to „Immoralista”, „Lochy Watykanu”, „Fałszerze”, dramat „Edyp”. Pisywał również poezje i eseje. W 1947 roku został laureatem literackiej Nagrody Nobla.
19 lutego 1859 roku – urodził się Knut Hamsun, norweski pisarz. W 1890 roku opublikował powieść „Głód”. Był autorem poczytnych utworów opisujących zlożoność ludzkiej psychiki. Z pod jego pióra wyszły takie powieści jak: „Błogosławieństwo ziemi”, „Nowizna”, trylogie „Włóczęgi”. W 1920 roku został laureatem literackiej Nagrody Nobla.
19 lutego 1838 roku urodził się Ernst Mach – austriacki fizyk i filozof. Stworzył teorie empiriokrytycyzmu, pozytywistycznej filozofii postulującej poznanie metodami maksymalnie obiektywnymi, krytykującej czynniki metafizyczne i aprioryczne w procesie poznania jako niesprawdzalne. Był również autorem prac z mechaniki i aerodynamiki oraz optyki i termiki.
19 lutego 1812 roku urodził się Zygmunt Krasiński – poeta, dramatopisarz i prozaik. Zmarł 23 lutego 1859 roku.
19 lutego 1473 roku – urodził się Mikołaj Kopernik – polski astronom, autor słynnego dzieła „O obrotach sfer niebieskich” oraz heliocentrycznej teorii Układu Słonecznego. W przeciwieństwie do geometrycznej teorii Ptolemeusza, Kopernik uważał, że Ziemia krąży wokół słońca. Astronom zmarł we Fromborku około 20 maja 1543 roku.
19 lutego 1199 roku – Papież Innocenty III zatwierdza Zakon Krzyżacki. W 1525 roku nastąpiła sekularyzacja, a w konsekwencji likwidacja pruskiej gałęzi zakonu. Obecnie siedziba Krzyżaków znajduje się w Wiedniu. Wielki Mistrz Zakonu Krzyżackiego odwiedza również Polskę.
Jacek Horoszko