W debacie biorą udział członkowie zarządu “Centrum”
Marek Bielecki
Łukasz Janas
Piotr Chmielewski
WSTĘP DO DEBATY
BACKGROUND:
1. 12 lutego- maj 2014: pierwsze masowe demonstracje w Wenezueli skierowane przeciwko reżimowi rządzącego od roku (po zmarłym Hugo Chavezie).
Powód:
>wysoka inflacja
>brak podstawowych produktów na półkach
>wzrost przestępczości (natemat.pl i “Gazeta Wyborcza” z 2014 podawały: w 2013 roku zabito 25 tysięcy osób)
Przebieg:
>Prezydent Maduro określa protestujących jako “faszystowskie bojówki” i zapowiada wprowadzenie prawa do protestowania tylko za zgodą władzy
>władze aresztują przywódcę opozycji Leopoldo Lopeza (wypuszczają go w lipcu 2017 roku
>w starciach z siłami porządkowanymi zginęło 43 demonstrantów
2. USA wprowadzają sankcje wobec Wenezueli, Panama wnioskuje do Organizacji Państw Amerykańskich (OPA), żeby zareagowały w sposób zdecydowany. W odpowiedzi władze Wenezueli zrywają stosunki dyplomatyczne z Panamą.
3. 7 kwietnia w Caracas doszło do spotkania delegacji Unii Narodów Południowoamerykańskich z władzami. Ustalono, że Maduro zorganizuje rozmowy z opozycją.
4. 10-11 kwietnia – odbyły się rozmowy, w trakcie których rząd odmówił objęcia amnestią wszystkich uczestników demonstracji.
5. 26 kwietnia 2014 – kolejne demonstracje – tym razem w bogatych dzielnicach Caracas. Manifestanci rozkłądają namioty.
6. 1 maja 2014- duża manifestacja zwolenników Maduro (święto pracy)
7. 8 maja 2014- policja likwiduje namioty protestujących aresztując ich. Brak ofiar śmiertelnych
8. 11 maja 2014- władze wypuszczają protestujących pod warunkiem stawiania się w sądach jako zorganizowana grupa przestępcza. 2017
9. Wiosną 2017 – Wenezuela na skraju bankructwa (1000 % inflacji, brakuje podstawowych produktów)
10. wiosna 2017-lato 2017- krwawo tłumione protesty: giną 162 osoby.
11. Opozycja wenezuelska kontroluje parlament 12. koniec lipca 2017- władze wprowadzają plan bezpieczeństwa: zakaz demonstracji oraz angażują wojsko do ścigania przestępstw wyborczych i wojskowych (trochę jak stan wojenny u nas)
13. 30 lipca 2017 – Maduro organizuje nieuznawane przez UE, USA, Kolumbię i Meksyk wybory do Konstytuanty, by odejść od kontrolowanego przez opozycję parlamentu
14. 31 lipca 2017- w Caracas aresztowani zostają liderzy opozycji: Voluntad Popular i Antonio Ledezma.
15. początek sierpnia 2017- armia nie wpuszcza opozycjonistów do parlamentu, a Ci którym udało się dostać do parlamentu – zostali wypchnięci przez Boliwariańską Gwardię Narodową.
16. 31 lipca 2017 – prokurator generalna Luisa Ortega wybory do Konstytuanty nazywa “kpiną”. Kilka dni później zostaje usunięta z urzędu. 2018
17. maj – Maduro wygrywa wybory prezydenckie. Opozycja oraz większość państw świata uważa, że wybory zostały sfałszowane. 2019
18. 10 stycznia 2019- Maduro zostaje zaprzysiężony.
19. 10-23 stycznia 2019- spory w Zgromadzeniu Narodowym o legalność zaprzysiężenia.
20. 10-23 stycznia 2019- wielkie protesty na ulicach Wenezueli.
21. 23 stycznia 2019- na placu w Caracas szef Zgromadzenia Narodowego Juan Guiado powołując się na konstytucję Wenezueli z 1999 roku, ogłasza się tymczasowym prezydentem Wenezueli “Dzisiaj, 23 stycznia 2019 roku, składam przysięgę formalnego przyjęcia władzy wykonawczej narodu jako prezydent Wenezueli”. Guiado zapewnia, że chce doprowadzić do demokratycznych wyborów, a następnie oddać władzę parlamentowi. Maduro wzywa armię do przejścia na jego stronę.
22. 23 stycznia 2019- Trump uznaje władzę Guiado, Maduro uznaje rząd za nielegalny. Przewodniczący sądu najwyższego Juan Jose Mendoza wezwał prokuratora generalnego by działał natychmiast w celu przeciwstawieniu się rewolcie.
23. 23 stycznia – wybuchają nowe zamieszki
24. 23-24 stycznia- wskutek zamieszek w całym kraju ginie 13 osób (źródło: rmf fm)
DEBATA
ZAGADNIENIE 1
26 stycznia Francja, Niemcy, Wielka Brytania, Hiszpania, Portugalia i Holandia postawiły Nicolasowi Maduro ultimatum, że do 3 lutego ma rozpisać nowe wybory, które muszą być przeprowadzone demokratycznie. Maduro nie zareagował, więc państwa te uznały Juana Guiado za tymczasowego prezydenta Wenezueli. 4 lutego dołączyło do nich pięć państw – w tym Polska. Jednocześnie murem za Maduro stoją Chiny, Rosja i Turcja. JAK OCENIACIE DECYZJĘ POLSKI? POPEŁNILIŚMY BŁĄD CZY DOBRZE ZAAKCENTOWALIŚMY SWOJĄ OBECNOŚĆ?
Piotr Chmielewski
Moim zdaniem żaden kraj nie powinien interweniować, mieszać się w sprawy drugiego kraju. To tylko potęguje i jest zapalnikiem do tworzenia się kolejnych podziałów i zaostrza samą sytuację.
Marek Bielecki
Uważam, że jeśli jesteśmy w tak elitarnym europejskim i amerykańskim gronie no to ewentualny gniew Wenezueli jest tak rozproszony, że w Polskę by bezpośrednio nie uderzył.
Łukasz Janas
Uważam że nie powinniśmy się mieszać w sprawy wewnętrzne obcego państwa (nawet mimo pewnych znanych kontrowersji co tam się dokładnie dzieje).
ZAGADNIENIE 2:
JAK POWINNA ZACHOWYWAĆ SIĘ SPOŁECZNOŚĆ MIĘDZYNARODOWA W POSTACI ONZ i NATO WOBEC WIELOLETNICH PROTESTÓW, ŁAMANIA PRAWA PRZEZ WŁADZE WENEZUELI ORAZ KATASTROFALNEJ SYTUACJI GOSPODARCZEJ W CARACAS (wiosną 2017 1000% inflacji + brak podstawowych produktów) ?
Piotr Chmielewski
Na pewno można im pogrozić sankcjami. Nie ma sensu butami wchodzić w ich kraj. Na pewno uderzenie w ten sektor mogłoby dać do myślenia Nicolasowi Maduro.
Łukasz Janas
Z jednej strony trzeba szanować suwerenność. Z drugiej strony mam wrażenie że sankcje niewiele pomogą. Problemem jest mentalność społeczeństwa w krajach ameryki południowej. Tam dla wielu najlepszym ustrojem nadal jest socjalizm.
Marek Bielecki
Szanując suwerenność narodu wenezuelskiego należało przez kilka lat ostrzegać reżim w Caracas, że krzywdzi swoich obywateli. Należało systematycznie organizować konferencje czy sympozja, żeby cały świat zagrzmiał. Wówczas trzeba było zwrócić się do Wenezueli pokazując opinię całego świata. Gdyby to nie poskutkowało to ogłoszenie alternatywnego prezydenta (Juana Guiado) było chyba jedynym najbardziej racjonalnym rozwiązaniem. Dalsze kroki to ewentualna interwencja zbrojna w wykonaniu USA, a następnie przeprowadzenie w pełni demokratycznych, wolnych wyborów, które wyłoniłoby następcę Maduro/Guiado.
Marek Bielecki
>>ad vocem do Łukasza Janasa
Czy tak jak ja – chciałbyś takiej wieloletniej edukacji Maduro przez największe państwa świata, a gdyby to nie poskutkowało – poszukać alternatywnego prezydenta. Gdyby ten krok nie poskutkował to w następnym – byłaby interwencja zbrojna. Zgadzacie się z tymi krokami czy macie inne zdanie?
Łukasz Janas
>Odpowiedź Łukasza Janasa do Marka Bieleckiego
Edukacja kogoś takiego jak Maduro nic nie da. Mentalność społeczeństw południowoamerykańskich jest daleka od pewnych standardów demokratycznych. Interwencja zbrojna tez jest złym pomysłem ze względu na wtrącanie się w sprawy obcego państwa i krótkotrwały skutek – nawet jak się obali obecny rząd to znowu kogoś wybiorą podobnego do Maduro.
ZAGADNIENIE 3
Od 7 do 13 marca większość Wenezueli była bez prądu. Minister komunikacji Jorge Rodriguez oskarżył USA o ” atak terrorystyczny”, a samo przywrócenie prądu ogłosił “zwycięstwem”. Prokurator generalny Wenezueli Tarik William Saab nakazał Sądowi Najwyższemu wszcząć śledztwo wobec tymczasowego prezydenta Juana Guiado w związku z jego domniemanym udziale w “sabotażu energetycznym Wenezueli”.
Jak się odnosicie do tych ostatnich wydarzeń?
Łukasz Janas
Jeśli USA i Guaido są rzeczywiście odpowiedzialni za brak prądu przez kilka dni w Wenezueli no to jest to nieczyste zagranie.
Piotr Chmielewski
Trudno tu cokolwiek napisać. Mi osobiście szkoda ludzi, którzy cierpią przez tę całą szopkę. To z boku wygląda wręcz nieprawdopodobnie.
Marek Bielecki
Zgadzam się z Piotrkiem. Takie oskarżenia brzmią wręcz nieprawdopodobnie. Jednak trudno jednoznacznie stwierdzić czy słowa prokuratora mogą być prawdą czy insynuacją.
Debata została przeprowadzona na Facebooku w dniach 20 lutego-19 marca 2019.
